Humor en veiligheid, gaan die samen?

20 juli 2022

Maar al te vaak komen we veiligheidsprofessionals tegen die aan een ernstig gebrek aan gevoel voor humor lijken te lijden. Grappen maken over veiligheidsonderwerpen is volgens deze dames en heren ongepast. Is dat ook zo?

‘Bekijk het luchtig en leef langer!’

Veiligheid is een ernstige bezigheid die we op een serieuze wijze moeten uitvoeren. We hebben het tenslotte over zaken die gaan om leven en dood, daar maken we geen grapjes over. En trouwens, humor of grappen maken is niet professioneel.

Zakenwereld allergisch voor plezier

Het veiligheidsvak staat niet alleen in deze kijk op zaken. Om Think Like a Freak1 aan te halen: “Het grootste deel van de zakenwereld blijft allergisch voor plezier”. Maar waarom? Bestaat daar een goede reden voor? Misschien omdat men bang is om als niet serieus over te komen? Er schijnt echter geen correlatie te bestaan tussen serieus zijn en goed zijn in wat je doet.

Frank Zappa stelde de belangrijke vraag “Does humour belong in music?”. Hij beantwoordde die vraag vervolgens op wonderbaarlijke wijze door zijn werk – zonder enig wetenschappelijk onderzoek. Er is tot dusverre weinig onderzoek gedaan naar of humor binnen veiligheid hoort. Maar ik zou willen zeggen dat dit nadrukkelijk het geval is!

Bekijk het luchtig en leef langer

Natuurlijk zijn er omstandigheden en momenten binnen veiligheidswerk dat humor en grappen misplaatst zijn, maar ik denk dat dit uitzonderingen zijn. Veiligheid is beslist een serieuze zaak, maar dat betekent nog niet dat je er niet met een glimlach mee bezig kunt zijn.

Veiligheid is een serieuze zaak, maar zou je er daarom niet met een glimlach mee bezig kunnen zijn?

Sterker nog, je zou weleens kunnen constateren dat het gemakkelijker gaat met een glimlach.2 En hoe je het ook wendt of keert: het is veel leuker om dingen met een lach te doen dan de hele tijd ernstig en zuur te kijken. Zoals een goede vriend van me vaak zegt: “Bekijk het luchtig en leef langer!”

Creativiteit, zelfkritiek en werkplezier

Wees daarom niet bang om te glimlachen, of zelfs te lachen. Humor is belangrijk. Omdat het helpt de creativiteit te stimuleren, de drempel voor zelfkritiek te verlagen en het werkplezier te vergroten. Vele jaren had ik het citaat “If it’s no fun, nobody’s going to do any of this” (van Rosbeth Moss Kante) boven mijn bureau hangen en ik vind het nog steeds een prima stelregel.

Eindeloos oefenen lukt alleen met plezier

Een ander belangrijk argument om plezier te hebben terwijl je werkt? Bezig zijn met iets wat je graag doet, ondersteunt leren en volhouden. Het zorgt ervoor dat je er méér van wilt doen.

Eindeloos oefenen, hoe krijg je dat voor elkaar als je iets doet waar je een hekel aan hebt?

Dus we kunnen zelfs een sterk argument maken tegen ernstig zijn. Mensen worden tenslotte experts in wat ze doen door eindeloos te oefenen.3 Hoe krijg je dat voor elkaar als je iets doet waar je een hekel aan hebt? De beste voorspellende factor voor succes in een baan is dat mensen plezier hebben in wat ze doen. Als mensen hun werk benaderen als niet meer dan een baan, is het onwaarschijnlijk dat ze het echt naar hun zin hebben.

Bedenk ook dat een boodschap die met humor wordt gebracht weleens veel sterker zou kunnen zijn dan een serieuze boodschap. Daarnaast kan humor een ernstige opmerking wat verzachten.

Wees een nerd en een coole kid tegelijk

Toen ik een paar jaar geleden sectiehoofd van een groep veiligheidsprofesionals was, had ik een duidelijke visie voor mijn team: “Best i klassen, og samtidig kulest i klassen”. Losjes vertaald betekent dit dat we het team met de hoogste competentie en de beste producten wilden zijn (naar school vertaald: de ‘nerds’) en tegelijkertijd het meeste plezier op het werk wilden hebben (de ‘coole’ kids).

Bron: https://www.arbo-online.nl/25781/humor-en-veiligheid-gaan-die-samen-bekijk-het-luchtig-en-leef-langer

Carsten Busch | senior adviseur arbeidsveiligheid bij Politidirektoratet, eigenaar mindtherisk.com